«Олтин қалам – 2021» танловига

Лалагүл Қаллыханованинг ижодий ишлари

 

Бул жерлер гүлленген мийўалы ел болады

https://makan.uz/kk/article/11480

https://youtu.be/EFiFGImwRIw

15.03.2020 19:55

Қарақалпақстанда усы жылдың март айында басланған «Мен бир мийўели терек» жойбары бүгин, яғный 15-март күни жуўмақланды. Жуўмақ болғанда шийе нәллерин егиў жуўмақланды, бирақ, қүдиретли жеримизге егилген шийелер ушын жаңа өмир басланды, десек қәтелеспеген боламыз.

Усы басламаны әмелге асырыўда туўрыдан-туўры жәрдем берген 40 қыз жойбар авторы ҳәм жанкүйери Бахтияр Қәдирбергеновтың жол-жобасы менен бүгин өзлерине жүклетилген ўазыйпаны атқарып шықты. Әлбетте, қоршаған орталығымызға, келешегимизге ҳәм перзент тәрбиясына итибарлы болған көплеген заманласларымыз бул жойбардың тийкарғы әмелге асырыўшылары болды!

Өзбекстан Республикасы Президенти жанындағы Арал бойы халықаралық инновациялық орайының да жойбардың әмелге асыўында жәрдеми айрықша мақтаўға ылайық. Ертең дүйшемби күни пайтахтымыз Нөкис қаласының Аллаяр Досназаров көшеси (бурынғы Калинин), Төрткул гүзары ҳәм Ата жолы (Президентский) көшелеринен өтсеңиз жаңа отырғызылған шийелер сизге бой көрсетеди.

«Неге шийе?» деп ҳайран қалып сорағанлар болса мынадай деп айтың: Себеби, қалалық жерлерде 90-110 см.ден соң шор суў басланады. Алма, алмурт сыяқлы басқа мийўели тереклердиң тамыры тереңге қарай өседи. Сонлықтан, олар 2-3 жылдан өсип тамырласқанда тамырлары сол шор суўға тийеди ҳәм өсиўге қыйналады. Ал шийе, алша, айва тереклериниң тамырлары төменге емес, ал қапталға жайылып өседи. Соның ушын, шийе терегиниң тутып өсиў, мийўе бериў имканияты көбирек.

Бул жерлер еле буннан да гөззал гүлленген мийўалы ел болады. Биз буған исенемиз, несип етсе 3-4 жылдан буны өз көзлеримиз бенен биргеликте көремиз!

Лалагүл Қаллыханова,

журналист


Жумысы ушын қорқатуғын адамлар

https://makan.uz/kk/article/11307

29.02.2020 18:34

«Ассалаўма әлейкум, мен бир мәкемениң автотранспорт басқарыўшысыман бизлердиң ишки мийнет шәртнамамызда жумыс саат кешки 6ға дейин. Бирақ, күнде қала ишинде болсақ саат 8 де, соның ишинде бир жерге барамыз демесе, егер районға шықсақ түнги 11-12де қайтамыз. Алтыншы-қала күнлери де шыға беремиз, еки-үш күнлеп бала-шағамызды да көрмеймиз. Мен ислеп атырған мәкеме өзи жумысшылардың мәпин қорғайтуғын мәкеме, бирақ өзлеримизде заң жоқ. Бул тек мениң бир өзимде емес, барлық мәкемениң водителлери де сондай. Соған бир ишки ислерге ме, мәкемениң машиналарын кешки саат 6 да емес, яхшы 7 де жүргизбеўди бир усыныс ете аласыз ба? Бурында болған екен усындай закон. Мениң пикиримди шетте қалдырмайсыз деген үмиттемен. АЛДЫННАН РАХМЕТ».

Сиз оқыған мүрәжат 27-февраль күни бир пуқарадан @Makanuz_bot’қа келди. Сол күни телеграм каналымызда кешки саат алтыдан кейин төлемсиз тийкарда жумыста қалып ислеўге (мәжбүрий)-разылық арзаның фотосын шығарған едик.

Сол фото шыққаннан кейин бизге Республикалық прокуратура менен Бәнтлик ҳәм мийнет қатнасықлары министрлигинен қәнигелер шығып фото сүўрет қайсы мәкемеге тийисли екени ҳаққында мағлыўмат соралды. Биз де фото-сүўретти жиберген адамға атыңызды айтпасаңыз да мәкемеңизди айтың, комиссия тексерип атырған екен дедик. Ол адам: «болды керек емес» деп жуўап берди. Өзи бизлерде ең қорқынышлы сөз – комиссия. Ол қандай комиссия екени қызық емес.

Жоқарыдағы шофёрдан басқа медицина мәкемелериниң хызметшилери де ботқа жазады. Олар алтыншы қала күни шембилик ислетип атыр, жумыс негизи бес күнлик емес пе, сондай болмады ма енди, деп сорайды. Биз олардан шағым етиўди қәлейсиз бе деп сорасақ, қой тағы жумысыма зыяны тийип кетер. Аноним болсын, дейди. Аты фамилиясын көрсетип, телефон номерин жазып жиберетуғын адам шенде-шен.

Бул затлардың ҳәммесин неге жаздым? Бизлерде елеге шекем бурынғы түсиник бар. Сын айтып шықсам өзиме, жумысыма, жасаў жағдайыма зыяны тийеди деген. Қараң, бир мәкемеде  ислеп атырған 30 адам 1 баслықтан қорқып өзиниң ҳақ-ҳуқықларын қорғай алмайды. Негизинде болса керисинше болыўы керек. 1 баслық өзиниң қол астындағы бир ғана адамның ҳуқықларын бузып атырғанында сол 30 адамның ҳәммесинен қорқыўы керек. Ал 30 адам болса ҳәр бир кәсиплеси ушын оның ҳуқықын қорғаўға жәрдемлесиўи керек. Буны аўызбиршилик дейди.

Бир мысал айтып берсем, ертеректе @Makanuz_bot’қа жол салыўшылардың бири мүрәжат етти. Олар бир нешше айлап айлықларын ала алмаған. Айлықсыз ислеп жүрген екен. Бир емес мәкемедеги бир неше адамлардың айлығы өз ўақтында түспеген. Пуқараға сораў бердим неге енди коллективлик арза жазып айлықларыңызды сорамайсыз десем, – жумыста ондай аўызбиришилик жоқ. Бундай арза жазайық деп айтсам бир өзим қалып қояман. Соның ушын аноним қылып сайтыңыздан шығарып бериң-дә, – деген жуўап алдым.

Жуўмақ. Жумыс орнында биреў бас көтерип өзиниң ҳуқықын талап етсе, басқалар оған үрпейисип қарап, енди буған не болады екен деп жүреди. Ал, сол адамның шарапаты менен ҳәммениң ҳуқықлары тикленсе, бурыннан сөйтиўимиз керек екен дейди. Айтажағым, егер жумыс орныңызда ҳақ-ҳуқықларыңыз бузылып атырған болса ҳәм сиз кәсиплеслериңиз бенен буннан наразы болсаңыз буны коллективке салың. Коллектив пенен ойласып баслығыңызға шәрт қойың. Баслық жумысты басқарады адамлардың ҳуқықларын емес. Өз ҳуқықыңызды талап етип билиң. Жумысыңыз ушын қорқа берсеңиз еле узақ ўақыт алтыншы ҳәм қала күнлери ислейсиз. Ислей бересиз.

Лалагүл Қаллыханова,

журналист


Черняевка шегара постында август айында шегараны кесип өтиўде ҳеш қандай машқала жоқ

https://makan.uz/kk/article/13386

https://youtu.be/tSimSPnNSts

12.08.2020 00:21

8-август күни Qaraqalpaq_live инстаграм бетинде «Нукус онлайн» ютуб каналының видеосы жәрияланды. Онда Нукус-онлайн жүргизиўшиси блогер Мустафаға мүрәжат еткен адам Черняевка шегара өткериў постында әскерлер шегараны кесип өтип атырған жерлеслеримиздиң пулларын алып қалып атырғанын баянлаған. Деген менен, бул интервью басқа, яғный 1 ай алдын түсирилген видеоның үстине қойып монтажлап шығарылған. Сонлықтан бүгинги күни пуқаралардың арасында Қазақстанның «Жибек жолы» Өзбекстанның «Ғишт кўприк» өткериў пунктинде жағдай видеодағыдай сыяқлы болып атыр екен, деген түсиниклер пайда болмақта.

Makan.uz сайты бул видеодағы мағлыўматқа анықлық киргизди.

«Нукус-онлайн» жүргизиўшиси блогер Мустафаның берген мағлыўматына қарағанда, видеодағы көринис Нукус-онлайн ютуб каналына 5-июль күни салынған. Сол сәнедеги видео усы силтемеде еле тур. Итибар берилсе онда сөйлеп турған даўыслар кеше жақында шыққан видеодағы адамның даўысынан парқланады.

Буның себеби, блогер Мустафа өзине жиберилген даўыслы хабарды жақында алған ҳәм 1 ай алдын шегарада ақшасы барлар өтип атыр делинген алдынғы видеоның үстине қойып қайтадан шығарған. Бул мағлыўмат август айындағы шегарадағы жағдай менен сәйкес келмегени ушын блогер Мустафа видеоны өз ютуб каналынан өширип таслаған, бирақ видео жүкленип алынғаны ушын социал тармақларда тарқалып үлгерген.

Ҳәр еки жағдайда да пуқаралар шегарашылардың ақша алып өткергенин айтқан. Бул мағлыўматты бийкарлаў нийетимиз жоқ. Өкинишли тәрепи, бул жағдайларды тастыйықлаўшы дәлийллер жоқлығы дәмегөй шегара хызметкерлериниң жынаятын ашыўға имкан бермей атыр.

Мағлыўмат ушын, ҳақыйқаттан да Черняевкада бир ай алдын жағдай аянышлы еди. Нешше мыңлап адамлар он күннен аслам ўақыт көшеде, суўықта қалды. Президент Шавкат Мирзиёевтиң тапсырмасы менен 2020-жыл 8-июль күни кеште ҳәм 9-июль күни «Жипек жолы»-«Ғишт-Кўприк» қадағалаў-өткериў пунктинде топланып қалған 3746 пуқара өткерилди. Буннан соң шегарадағы жағдай август айына келип жеңиллести.

8-август күни Qaraqalpaq_live инстаграм бетинде жәрияланған видео адамларда – Черняевка шегара өткериў постында жағдай еле аўыр екен, деген ойды пайда етпекте.

Сол себепли Истиқболли авлод Республика социал информациялық орайына пуқаралардан көп мүрәжатлар келип баслаған. Сизге усы орайдың Қарақалпақстан Республикасы бөлими тәрепинен makan.uz’ға жолланған мағлыўматты усынамыз.

«Ҳүрметли пуқаралар соңғы күнлери бизге пуқараларымыз тәрепинен Қазақстан арқалы қайтыў мәселесинде көп мүрәжатлар болмақта. Буның тийкарғы себеби, 8-август күни Qaraqalpaq_live инстаграм бетинде тармақларған видео есапланады.

10-август күни, ҳәзирги ўақытта «Жибек жолы» (Черняевка) қадағалаў-өткериў пунктинде болып турған Алматы қаласындағы Өзбекстан Республикасы Бас консуллығы ўәкили менен байланыстық. Консул ўәкилиниң берген мағлыўматына қарағанда, ҳәзирги ўақытта еки мәмлекет арасындағы шегараны кесип өтиўде ҳеш қандай машқала жоқ. Қадағалаў-өткериў пунктлери штат режиминде ислеп тур. КПП алдында адамлардың топланып қалыў жағдайлары жоқ. Айтылғанларды тастыйықлаў мақсетинде 2020-жылдың 9-август ҳәм 10-август күни жергиликли ўақыт пенен саат 11:25 де түсирилген видео жиберилди. Сонлықтан, ҳаўлықпаға берилмеўди сораймыз.

Еслетип өтемиз, елге қайтқан пуқаралар Республика арнаўлы комиссиясының талабына муўапық 10 күн даўамында қатаң талапларға бойсынған ҳалда карантинде болыўы тийис».

Лалагүл Қаллыханова,

журналист


Шегарадан өтиў де, карантинде жатыў да бийпул

https://makan.uz/kk/article/12393

https://youtu.be/DWGzt4vGZQs

11.06.2020 16:20

Коронавирус пандемиясы нәтийжесинде пүткил дүнья жүзинде жумыссызлық көбейди. Өзбекстаннан кеткен мийнет мигрантлары барған жеринде жумыс таба алмай өз еллерине қайтпақта. Makan.uz сайтының телеграмдағы бот мәнзилине пуқарадан «Карантинде жатыў төлемли ме» деген мазмундағы мүрәжат келди. «Карантинде жатыў төлемли деп атыр. Сол ҳақыйқат па. Үйине келгеннен соң хат тәризинде 850 мың сўм муғдарында келеди дейди. Соны билип бере аласыз ба?».

Бундай мәселе тийкарынан Өзбекстанға Қазақстан ҳәм Россиядан кирип келип атырған пуқаралар, мийнет мигрантлары арасында тарқалған. Сонлықтан, мийнет мигрантларына ҳуқықый ҳәм консультациялық жәрдем бериўши «Истиқболли авлод» Республика социал-информациялық орайының Қарақалпақстан Республикасы бөлими бул сораўға мүнәсибет билдирди. Яғный, @QR_Istiqbolli_avlod каналында төмендеги посты жәрияланды:

«Шегарадан өтип карантинге алыныў

Черняевка шегара постынан Өзбекстанға өтиўиңиз бенен 14 күнлик карантинде боласыз. Қай жерде жататуғыныңызды бос жерлерге байланыслы СЭС шыпакерлери шешеди. Карантин ўақтында мәмлекет тәрепинен тәмийинленесиз. Сизден төлем соралмайды».

Сондай-ақ, елге қайтып атырған пуқаралар арасында шегарадан өтиў де төлемли деген гәп тарқалған. Бул мәселеге Алматы қаласындағы Өзбекстан Республикасының консуллығы былай мүнәсибет билдирген:

«Қазақстан Республикасы Жибек Жолы (Черняевка) шегара өткериў пунктинде пуқаралар ҳеш қандай төлемлерсиз өткерилмекте ҳәм карантин зоналарына бийпул жайластырылмақта. Қазақстанның Ақтаў, Атыраў, Ақтөбе ўәлаятларынан шегараға келип атырған пуқаралар арасындағы гәп-сөзлер тийкарсыз».

«Истиқболли авлод» Республика социал-информациялық орайының Қарақалпақстан Республикасы бөлими пуқараларға: «Шегарада пуқаралар өз нәўбети менен, Өзбекстан Республикасындағы карантин зоналарындағы бос орынларға қарап өткерилмекте. Ҳәр күни елимизге кирип келип атырған пуқаралардың ҳәммеси 14 күнге карантинге алынбақта. Пуқаралардан жерлеслеримиз арасында тийкарсыз гәп-сөзлерди тарқатпаўын ҳәм бундай мыш-мышларға исенбеўин сораймыз» деп мүрәжат етти ҳәм нызамбузыўшылық жағдайларына гүўа болғанда Алматы қаласындағы Өзбекстан Республикасының консуллығының телефон номерлерине хабар бериўди сорады.  +7 (727) 390-26-16, +7 (727) 390-26-17, +7 (727) 299-20-70.

Makan.uz’ға Черняевка шегара постынан хабарласқан жерлесимиз шегерадан өтиўде пул сораў жағдайының жоқ екенлигин мәлим етти.

Черняевка шегара өткериў посты. 11.06.2020

Лалагүл Қаллыханова,

журналист

 

Baholang!

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

O'rtacha baholar 2.7 / 5. Baholaganlar soni: 10

OAV nomi va parolini kiriting!